Polska fundacja rodzinna – nowy instrument sukcesji firmy?

Stan prawny

Aktualny

Data publikacji

22 października 2020
W polskim prawodawstwie brakuje instrumentu, który pozwalałby na efektywne przekazanie rodzinnego biznesu, godząc jednocześnie interesy spadkobierców, wspólników oraz kontrahentów i zabezpieczając majątek firmowy w długim horyzoncie czasowym. Ma się to zmienić. Rząd pracuje nad koncepcją regulacji prawnej tzw. fundacji rodzinnej.

Polska fundacja rodzinna – informacje ogólne

Ministerstwo Rozwoju we współpracy z Ministerstwem Finansów opracowuje koncepcję regulacji prawnej tzw. fundacji rodzinnej. Ma to być odpowiedź na problemy związane z sukcesją firmy, które od lat zgłaszają środowiska przedsiębiorców w Polsce. W polskim prawodawstwie brakuje bowiem instrumentu, który pozwalałby na efektywne przekazanie rodzinnego biznesu, godząc jednocześnie interesy spadkobierców, wspólników oraz kontrahentów i zabezpieczając majątek firmowy w długim horyzoncie czasowym. Ostateczny projekt ustawy wprowadzającej do porządku prawnego instytucję fundacji rodzinnej ma zostać zaprezentowany w ciągu najbliższych tygodni, niemniej już teraz znane są wstępne założenia ustrojowe oraz model opodatkowania tych fundacji. Poniżej przedstawiamy przegląd najważniejszych informacji w tym zakresie.

Polska fundacja rodzinna – założenia ustrojowe

> fundacja rodzinna miałaby mieć status osoby prawnej 

> siedziba fundacji powinna znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

> podstawą utworzenia fundacji miałby być akt założycielski (sporządzony przez notariusza) bądź testament obejmujący oświadczenie o utworzeniu fundacji rodzinnej

> zasady funkcjonowania fundacji rodzinnej regulowane byłyby w statucie (sporządzanym w formie aktu notarialnego)

> fundacja rodzinna podlegałaby wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego

> majątek fundacji rodzinnej mógłby obejmować środki pieniężne, papiery wartościowe, rzeczy ruchome, nieruchomości, udziały i akcje należące do fundatora

> fundator, w momencie przekazania swojego majątku do fundacji, przestawałby być jego właścicielem (własność majątku fundatora przechodziłaby na fundację)

> zarządzanie fundacją i jej majątkiem zostałoby powierzone specjalnemu organowi zarządzającemu fundacji, który podlegałby ewentualnie nadzorowi „rady protektorów” (fakultatywny organ fundacji)

> beneficjentami fundacji rodzinnej mogłyby zostać nie tylko osoby fizyczne spokrewnione
z fundatorem, ale także organizacje pożytku publicznego

> fundacja powinna realizować cele nakreślone przez fundatora w statucie w odniesieniu do powierzonego jej majątku (np. utrzymanie funkcjonowania firmy rodzinnej przy jednoczesnym zapewnieniu określonych świadczeń beneficjentom fundacji – sfinansowanie kosztów utrzymania lub kształcenia beneficjentów)

Polska fundacja rodzinna – model opodatkowania

> przekazanie majątku do fundacji rodzinnej nie generowałoby przychodu podatkowego na poziomie fundacji

> wniesienie majątku do fundacji byłoby również neutralne podatkowo po stronie fundatora

> dochód fundacji rodzinnej z dywidend oraz ze zbycia udziałów (akcji) korzystałby ze zwolnienia
od podatku dochodowego 

> przysporzenie dla beneficjentów fundacji byłoby zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym do wysokości nieprzekraczającej wartości majątku przekazanego fundacji przez fundatora, przy czym zwolnienie to miałoby mieć zastosowanie wyłącznie do wypłat na rzecz beneficjentów z tzw. pierwszej grupy podatkowej, tj. na rzecz małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synowej, rodzeństwa, ojczyma, macochy i teściów fundatora; ewentualna nadwyżka podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn wg 19% stawki (byłaby to nowa stawka na gruncie tego podatku)

> dochody beneficjentów fundacji nie byłyby objęte obowiązkiem zapłaty tzw. daniny solidarnościowej (4% od nadwyżki ponad 1.000.000 zł sumy dochodów)

Wstępnie zaplanowano, iż regulacja dotycząca polskiej fundacji rodzinnej miałaby wejść w życie 1 stycznia 2022 roku. W Kancelarii Mentzen śledzimy status prac legislacyjnych w przedmiotowym zakresie. Niezależnie, jeśli już teraz szukacie Państwo optymalnych rozwiązań dla problemu sukcesji firmy, zapraszamy serdecznie do kontaktu.

Michał Brudziński
Menedżer, Dział Doradztwa Podatkowego

Chcesz dowiedzieć się więcej? Skontaktuj się z nami!

Odwiedź nas również na: