22 maja, 2025

Czy można pracować na urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim? Praktyczny poradnik dla rodziców

Urlop macierzyński i rodzicielski to czas, który ustawodawca przeznacza na opiekę nad dzieckiem i regenerację sił. W praktyce jednak wiele młodych mam (i ojców) zastanawia się, czy mogą podjąć pracę podczas trwania tych urlopów – zwłaszcza w kontekście rosnących kosztów życia i chęci utrzymania aktywności zawodowej. W artykule rozwiewamy wątpliwości i omawiamy, czy można pracować podczas urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, w jakiej formie i jakie są ograniczenia prawne.

Praca podczas urlopu macierzyńskiego – co wolno, a czego nie?

Praca na etacie u obecnego pracodawcy – zakazana

Zgodnie z przepisami, kobieta przebywająca na urlopie macierzyńskim nie może wrócić do pracy u pracodawcy, który udzielił jej urlopu, aż do zakończenia pełnego wymiaru tego urlopu – czyli zazwyczaj przez pierwsze 20 tygodni po porodzie (przy jednym dziecku). To ograniczenie ma na celu zapewnienie matce odpowiedniego odpoczynku i czasu na adaptację do nowej roli.

Umowy cywilnoprawne u obecnego pracodawcy – teoretycznie możliwe

Teoretycznie możliwe jest podjęcie współpracy na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło – nawet z dotychczasowym pracodawcą. Należy jednak pamiętać, że zakres obowiązków musi się różnić od tych, które wykonywane były na podstawie umowy o pracę, a samo rozwiązanie budzi wątpliwości i powinno być stosowane z dużą ostrożnością.

Praca podczas urlopu rodzicielskiego – więcej elastyczności

Praca na etacie u obecnego pracodawcy – maksymalnie pół etatu

Ustawodawca dopuszcza możliwość łączenia urlopu rodzicielskiego z pracą w niepełnym wymiarze czasu pracy – maksymalnie do 1/2 etatu. W takiej sytuacji:

  • Urlop rodzicielski zostaje proporcjonalnie wydłużony.
  • Pracownik otrzymuje częściowy zasiłek macierzyński oraz wynagrodzenie za pracę.
  • Konieczne jest złożenie wniosku o łączenie pracy z urlopem i określenie, jak będzie wykorzystywana wydłużona część urlopu.

Umowy cywilnoprawne – brak ograniczeń czasowych

W przypadku współpracy na podstawie umowy zlecenia czy o dzieło, nie obowiązują limity czasu pracy – jednak ponownie warto, aby zakres obowiązków był odmienny niż na etacie.

Czy można pracować u innego pracodawcy podczas urlopu?

Zgodnie ze stanowiskiem Państwowej Inspekcji Pracy, nie ma przeciwwskazań do podejmowania pracy u innego pracodawcy – zarówno podczas urlopu macierzyńskiego, jak i rodzicielskiego. Dotyczy to zarówno umów o pracę, jak i umów cywilnoprawnych.

🔑 Kluczowe zasady:

  • Praca u innego pracodawcy może być wykonywana nawet w pełnym wymiarze czasu pracy.
  • Nie powoduje to utraty ani przerwania urlopu.
  • Rodzic może także podjąć działalność gospodarczą – to szczególnie korzystna opcja dla przedsiębiorczych mam i ojców.
Praca w czasie urlopu – szybkie podsumowanie
    Forma pracy  Macierzyński (obecny pracodawca)    Rodzicielski (obecny pracodawca)  Inny pracodawca (macierzyński i rodzicielski)      Działalność gospodarcza
  Umowa o pracę  ❌ Zakaz✅ Maks. 1/2 etatu (wydłużony urlop)✅ Dozwolona, nawet na pełen etat✅ Możliwa
  Umowa zlecenie / dzieło⚠️ Teoretycznie możliwe, inny zakres obowiązków      ✅ Dozwolona    ✅ Dozwolona    ✅ Możliwa

Najczęstsze pytania rodziców:

Czy mogę otworzyć działalność w czasie urlopu macierzyńskiego?
Tak! Nie ma zakazu prowadzenia działalności gospodarczej – to elastyczne i coraz popularniejsze rozwiązanie.

Czy muszę informować ZUS lub pracodawcę o pracy u innego pracodawcy?
Nie ma takiego obowiązku, ale warto pamiętać o konsekwencjach podatkowych i ubezpieczeniowych.

Czy łączenie pracy z urlopem wpływa na zasiłek?
Tak – w przypadku pracy u obecnego pracodawcy na urlopie rodzicielskim zasiłek jest proporcjonalnie pomniejszany.

Podsumowanie: Czy warto pracować podczas urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego?

Wszystko zależy od Twojej sytuacji zawodowej, finansowej i rodzinnej. Jeśli czujesz się na siłach i masz możliwość pogodzenia opieki nad dzieckiem z aktywnością zawodową, warto rozważyć elastyczne formy pracy – zwłaszcza u innego pracodawcy lub na działalności gospodarczej. Natomiast współpraca z dotychczasowym pracodawcą wymaga większej ostrożności i dokładnej analizy przepisów.

🔍 Szukasz wsparcia w interpretacji przepisów?

Skontaktuj się z nami – pomożemy Ci znaleźć bezpieczne i legalne rozwiązanie dostosowane do Twojej sytuacji.

Śledź nasze social media

Oto, co również warto przeczytać

Zebraliśmy treści, które idealnie dopełnią artykuł.
Zarząd siedzący przy stole
28 sierpnia, 2025
Fundacja rodzinna to narzędzie, które ma ułatwiać sukcesję i ochronę majątku rodzinnego. Zanim jednak stanie się pełnoprawnym podmiotem wpisanym do Rejestru Fundacji Rodzinnych, działa jako fundacja rodzinna w organizacji.
Przeczytaj całość
26 sierpnia, 2025
W praktyce stosowania estońskiego CIT jednym z kluczowych zagadnień pozostaje właściwe rozumienie pojęcia ukrytych zysków. Z uwagi na mało precyzyjną definicję ustawową bardzo często występujemy w imieniu Klientów z wnioskami o interpretację indywidualną, w celu jednoznacznego ustalenia czy dane świadczenie będzie ukrytym zyskiem.
Przeczytaj całość
Konsola do gier
21 sierpnia, 2025
W określonych sytuacjach wydatek na zakup konsoli do gier może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodu.
Przeczytaj całość