Kim jest sygnalista?
Sygnalistą jest osoba fizyczna, która w dobrej wierze zgłasza lub ujawnia publicznie informację o naruszeniu prawa uzyskaną poprzez pracę w danym miejscu.
Wobec sygnalisty nie mogą być podejmowane działania odwetowe ze strony pracodawcy po dokonaniu takiego zgłoszenia.
Za działania odwetowe uznaje się między innymi:
- mobbing, zastraszanie, wykluczenie
- wypowiedzenie lub rozwiązanie bez wypowiedzenia stosunku pracy
- obniżenie wysokości wynagrodzenia
- wstrzymanie awansu
- przeniesienie na niższe stanowisko
Ustawodawca przewidział odszkodowanie dla sygnalistów za działania odwetowe stosowane przez pracodawcę. Odszkodowanie będzie wypłacane w wysokości nie niższej niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w poprzednim roku. W 2024 roku minimalna wysokość zadośćuczynienia dla sygnalisty będzie wynosić 7 155,48 zł.
Jakie będą podstawowe obowiązki pracodawców?
- Przyjęcie regulaminu zgłoszeń naruszania prawa określającego wewnętrzną procedurę raportowania nieprawidłowości – w tym informację, kogo należy o nich zawiadomić;
- Utworzenie kanałów zgłoszeń nieprawidłowości dla sygnalisty;
- Prowadzenie rejestru zgłoszeń;
- Zastosowanie procedur wyjaśniających i dochodzeń wewnętrznych po otrzymaniu ogłoszenia;
- Zachowanie poufności danych sygnalisty.
Czy będą kary?
Projekt ustawy przewiduje karę grzywny, ograniczenie wolności czy pozbawienie wolności nawet do 3 lat dla w przypadku:
- utrudnianiu dokonywania zgłoszeń
- dokonywania działań odwetowych wobec sygnalisty
- naruszenie poufności tożsamości sygnalisty
- brak ustanowienia procedury zgłoszeń wewnętrznych.
Podsumowanie
Wejście w życie Ustawy o ochronie sygnalisty niesie za sobą szereg obowiązków dla pracodawcy, po pierwsze przygotowanie odpowiednich warunków w których sygnalista będzie mógł zgłaszać naruszenia prawa, a po drugie stosowanie ochrony wobec zgłaszających. W sytuacji kiedy pracodawca podejmie działania odwetowe, sygnalista będzie miał prawo do odszkodowania lub zadośćuczynienia.
