W tym artykule wyjaśniam:
- kiedy umowa zlecenia zostanie uznana za przychód z działalności gospodarczej,
- jak wygląda rozliczenie składek ZUS w modelu etat + B2B,
- oraz jakie wnioski płyną z orzeczenia Sądu Najwyższego sygn. II USK 309/22.
Umowa zlecenia z kontrahentem – kiedy staje się działalnością?
Zgodnie z art. 5b ust. 1 i art. 14 ust. 1c ustawy o PIT, jeśli zawrzesz umowę zlecenie z kontrahentem, a zakres usług jest identyczny z tym, który wykonujesz w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG), to przychód z umowy zlecenia zostanie uznany za przychód z działalności.
Skutki podatkowe i ZUS-owskie zawarcia zlecenia z kontrahentem
1. Podatek dochodowy (PIT)
Zlecenie zostaje „wchłonięte” do działalności gospodarczej, co może oznaczać:
- przekroczenie limitów ryczałtu i utratę prawa do tej formy opodatkowania,
- zwiększenie podstawy opodatkowania przy podatku liniowym lub na skali,
- obowiązek ewidencjonowania przychodu w KPiR lub ewidencji przychodów.
2. Podatek VAT
Standardowo umowa zlecenia nie podlega VAT jako świadczenie pracy. Jednak jeśli wykonujesz identyczne czynności w działalności opodatkowanej VAT, to zlecenie może zostać uznane za usługę w ramach działalności, a to może skutkować:
- przekroczeniem limitu podmiotowego w podatku VAT i koniecznością opodatkowania podatkiem VAT świadczonych usług, jeżeli podatnik do tej pory korzystał ze zwolnienia podmiotowego bądź
- koniecznością opodatkowania podatkiem VAT świadczonych usług, jeżeli prowadząc działalność gospodarczą podatnik jest już czynnym VAT-owcem.
3. Składki ZUS
ZUS uzna, że:
- nie powstaje nowy tytuł do ubezpieczeń społecznych,
- a składki społeczne są już opłacane w ramach JDG,
- składka zdrowotna będzie wyliczona od sumy przychodów z JDG i zlecenia (wliczanego do JDG) – co może oznaczać dopłatę roczną lub przekroczenie progu.
Przykład z praktyki: wyrok SN z 25.04.2023 r., sygn. II USK 309/22
W wyroku z 25 kwietnia 2023 r. (sygn. II USK 309/22) Sąd Najwyższy odniósł się do zatrudniania pracowników jednocześnie na etacie i na B2B (samozatrudnienie).
Najważniejsze tezy:
- jeśli pracownik na JDG (umowie B2B) świadczy pracę na rzecz swojego pracodawcy, z którym ma umowę o pracę,
- to nie ma dwóch tytułów do ubezpieczeń społecznych, lecz tylko jeden – pracowniczy,
- a podstawę wymiaru składek ZUS i zdrowotnej stanowi suma wynagrodzenia z etatu i B2B,
- nie dochodzi przy tym do przekształcenia B2B w stosunek pracy.
Podstawa prawna: art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – praca wykonywana na rzecz pracodawcy na podstawie innej umowy (np. zlecenia lub B2B) traktowana jest tak, jakby była świadczona na podstawie umowy o pracę.
Praktyczne skutki dla przedsiębiorców i pracodawców
| Sytuacja | Skutek | Ryzyko |
| Umowa zlecenia z podmiotem powiązanym | Przychód z JDG, VAT, składka zdrowotna | Przekroczenie limitów podatkowych i składkowych |
| Umowa B2B i etat w jednej firmie | Jeden tytuł ZUS (etat) | Obowiązek uwzględnienia B2B w podstawie składki ZUS i zdrowotnej |
| Minimalna pensja na etacie, reszta w B2B | Oszczędność pozorna | Ryzyko dopłat i kontroli ZUS/US |
Wnioski i rekomendacje
Organy podatkowe i ZUS analizują rzeczywisty charakter współpracy, a nie samą nazwę umowy.
Jeśli zawierasz umowę zlecenia ze swoim kontrahentem lub łączysz etat z B2B – przygotuj się na to, że przychody mogą być przekwalifikowane.
Niewłaściwe rozliczenie może skutkować:
– koniecznością zapłaty zaległych składek ZUS,
– dopłatą do składki zdrowotnej,
– przekroczeniem limitów podatkowych.
Podsumowanie
Umowa zlecenia z podmiotem powiązanym lub świadczenie usług w modelu etat + B2B nie daje gwarancji korzyści podatkowo-składkowych. Wręcz przeciwnie – może rodzić dodatkowe obowiązki i ryzyko dopłat.
Jeśli nie masz pewności, jak rozliczyć swoją sytuację – skonsultuj się z doradcą podatkowym lub prawnikiem z naszej kancelarii.
W czasach rosnącej kontroli ZUS i fiskusa lepiej działać prewencyjnie niż naprawczo.
