Co innego przepisy, co innego praktyka …
Mogłoby się wydawać, że jest to jedna z wielu spraw, która dotyczy skargi na indywidualną interpretację, dopóki nie wczytamy się dokładnie w akta sprawy. Z nich dowiadujemy się, że wniosek został nadany przez podatnika już w 2020 r. W międzyczasie sprawa przeszła przez sądy obu instancji, co jak się okazało, nie było wystarczające, aby uzyskać interpretację zgodną z przepisami prawa. Konieczne było uzyskanie trzeciego wyroku, a niewykluczone, że wniosek podatnika ponownie wróci na wokandę Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Osoby niezaprawione w boju z Krajową Informacją Skarbową mogą zadawać pytanie, jak jest to możliwe, skoro zasadniczo organ ma 3 miesiące na wydanie interpretacji (na podstawie przepisów ustawy covidowej termin ten wydłużono do 6 miesięcy). Otóż, Dyrektor KIS wykorzystuje drogę formalną, tzn. wydaje postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Przyczyną takich rozstrzygnięć, zdaniem organu, jest brak udzielenia wyczerpujących odpowiedzi na wystosowane wezwanie. Często postawione przez Dyrektora KIS pytania zmierzają do tego, aby to sam podatnik odpowiedział na nurtujące go zagadnienia – w tym przypadku samookreślenie prowadzenia prac B+R.
O co tak naprawdę kruszymy kopie?
Problemem proceduralnym dla podatnika jest to, że spór nie toczy się o to, czy przedstawione we wniosku stanowisko jest prawidłowe. Przedmiotem sporu jest to, czy w ogóle w niniejszej sprawie możliwe jest wydanie interpretacji. Ponadto postanowienia Dyrektor KIS nie można zaskarżyć bezpośrednio do sądu administracyjnego. Uprzednio należy złożyć zażalenie, które rozpatruje ten sam organ. Nietrudno wyobrazić sobie, że rozstrzygnięcie w takim wypadku może być tylko jedno, a podatnik traci kolejne kilka miesięcy.
Na krytykę zasługuje też wydana po wyroku NSA interpretacja. Dyrektor KIS miał prawo wydać negatywną dla podatnika interpretację. Organ pod pozorem merytorycznego rozstrzygnięcia jednak ponownie powołał się na kwestie proceduralne, wskazując, że “w tak zaprezentowanym opisie sprawy nie możemy potwierdzić, że faktycznie prowadzi Pan działalność badawczo-rozwojową”. Tragizm sytuacji polega na tym, że Dyrektor KIS dwa lata wcześniej wystosował do podatnika wezwanie, jednak nie zadano w nim pytań o kwestie, które rzekomo uniemożliwiły ocenę przedstawionego zdarzenia.
Orzeczenie sądu rzeszowskiego nie mogło być inne niż uchylenie interpretacji. Organ niejako sam stwierdził, że przeprowadził postępowanie w sposób wadliwy. Pozostaje tylko pytanie,
czy trzeci wyrok w tej sprawie będzie już wystarczający? Niestety łatwo można być pesymistą. Dyrektor KIS praktycznie nie ponosi żadnych negatywnych konsekwencji wchodząc w spór, którego wygrać nie może. Zwrot kosztów postępowania obciąża budżet państwa, a odpowiedzialność urzędnika za wydane rozstrzygnięcie jest fikcją.
Organ czeka tylko na pretekst!
Nie jest to odosobniony przypadek. Podobny problem mają podatnicy z otrzymaniem interpretacji w przedmiocie schematów podatkowych (wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2021 r. o sygn. akt I FSK 1703/20) czy sposobu przechowywania dokumentów (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2022 r. o sygn. akt II FSK 1066/22).
Coraz częściej Dyrektor KIS powołuje się też na art. 14b §5b Ordynacji podatkowej, który pozwala odmówić wydania interpretacji, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że pytanie dotyczy działań mających na celu unikanie opodatkowania (wyrok NSA z dnia 30 listopada 2022 r. o sygn. akt II FSK 769/20).
Jak “wyleczyć” szkodliwą praktykę?
Obecnie brakuje podatnikom instrumentów, które mogłyby w znaczący sposób przyspieszyć proces wydania indywidualnej interpretacji. Wartą do rozważenia opcją jest wprowadzenie możliwości zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego z pominięciem postępowania zażaleniowego. Podobne rozwiązanie funkcjonuje na podstawie art. 52 §3 p.p.s.a. w stosunku do wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pod dyskusję należałoby poddać również kwestię dopuszczalności skargi kasacyjnej na tego typu rozstrzygnięcia.
