14 kwietnia, 2023

Nabycie sprawdzające – forma anonimowej “kontroli” podatnika 

Czy urzędnik może przyjść do sklepu i jako “incognito” dokonać zakupu, a następnie zweryfikować poprawność zaewidencjonowania usługi? Tak, niestety jest to możliwe...Sprawdźmy więc w jaki sposób się to odbywa oraz jak przebiega dana czynność.

Czym jest nabycie sprawdzające? 

 

Po zmianach w przepisach (Nowy Ład) wprowadzono możliwość tzw. nabycia sprawdzającego. Jest to nic innego jak nabycie towarów lub usług w celu sprawdzenia podatnika, czy wywiązał się z obowiązków nałożonych przepisami prawa podatkowego poprzez: 

a) ewidencjonowanie sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej, 

b) wydawanie nabywcy paragonu fiskalnego. 

– nabycie sprawdzające jest dokonywane w miejscu sprzedaży towarów lub świadczenia usług przez sprawdzanego. 

 

“Sprawdzający” i “sprawdzany” – któż to taki?  

 

Sprawdzanym w takim przypadku jest podatnik sprzedający towary lub usługi lub osoba dokonująca na rzecz podatnika sprzedaży towarów lub usług. Dokonywanie nabycia sprawdzającego jest zadaniem naczelnika urzędu skarbowego i/lub naczelnika urzędu celno-skarbowego natomiast sprawdzającym jest: 

a) osoba zatrudniona w urzędzie skarbowym albo urzędzie celno-skarbowym lub podległym oddziale celnym,

b) funkcjonariusz pełniący służbę w urzędzie celno-skarbowym lub podległym oddziale celnym

– dokonujący nabycia sprawdzającego. 

* Naczelnicy wyżej wymienionych urzędów mogą dokonywać nabycia sprawdzającego na terenie całego kraju. Wobec tego nie musi być to urzędnik właściwy ze względu na miejsce zamieszkania podatnika. 

 

Przebieg nabycia 

 

Nabycie sprawdzającego odbywa się w miejscu sprzedaży towarów lub świadczenia usług przez sprawdzanego. Urzędnik dokonuje zakupu, a następnie po zweryfikowaniu prawidłowości działania sprawdzanego (czyli udokumentowania sprzedaży poprzez wydanie paragonu fiskalnego), zobowiązany jest do: 

a) okazania legitymacji służbowej sprawdzanemu,

b) poinformowania o dokonaniu nabycia sprawdzającego.

c) pouczenia sprawdzanego o jego prawach i obowiązkach.

– urzędnik ma prawo do kopiowania, filmowania, fotografowania czy też dokonywania nagrań dźwiękowych (na potrzeby udokumentowania nabycia sprawdzającego). 

 

Ponadto sprawdzający po dokonaniu nabycia obowiązany jest do zwrócenia towaru wraz z paragonem (jeśli go otrzymał).  

Paragon nie zostanie zwrócony przez urzędnika, gdy: 

a) podatnik (sprawdzany) odmówi zwrotu zapłaty otrzymanej za towar lub usługę,

b) nie jest możliwa ponowna sprzedaż towaru lub usługi z uwagi na ich specyfikę,

c) sprawdzający odstąpi do zwrotu towaru.

 

Sprawdzany natomiast ma obowiązek: 

a) przyjęcia z powrotem zwracanego towaru

b) przyjęcia paragonu dokumentującego sprzedaż towaru (jeśli został nabity),

c) zwrotu otrzymanej zapłaty.

 

– wyjątkiem jest wykonanie usługi, gdyż usługa wykonana w toku nabycia sprawdzającego nie podlega zwrotowi. Większość usług jest wykonywana przed zapłatą, np. usługi fryzjerskie, kosmetyczne. Natomiast w przypadku, gdy usługa, za którą zapłacił urzędnik, nie została wykonana, sprawdzany jest obowiązany do zwrotu otrzymanej zapłaty. 

  

Zakończenie nabycia sprawdzającego  

 

Pracownik urzędu kończy przeprowadzenie nabycia sprawdzającego: 

a) sporządzając notatkę służbową – jeżeli nie było żadnych nieprawidłowości w sprzedaży towaru lub usługi,

b) spisując protokół – jeżeli pojawiły się nieprawidłowości,

c) mandatem i protokołem – jeżeli paragon nie został nabity na kasie fiskalnej. 

– zarówno notatkę jak i protokół sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden otrzymuje sprawdzany. 

 

Kary jakie mogą być nałożone na podatnika w związku z przeprowadzonym nabyciem 

 

1) brak wydania paragonu – grzywna za wykroczenie skarbowe wymierzona przez urząd skarbowy mandatem (od 1/10 do 5. krotności minimalnego wynagrodzenia), obecnie od 349 zł do 17 450 zł, 

2) kara za utrudnianie kontroli  

a) kara grzywny do 720 stawek dziennych (maksymalna stawka dzienna to obecnie 46 532 zł) albo

b) kara grzywny za wykroczenie skarbowe (w przypadku mniejszej wagi – kwoty z punktu pierwszego),

3) odmowa przyjęcia zwracanego towaru, paragonu lub odmowa zwrotu otrzymanej zapłaty – kara grzywny za wykroczenie skarbowe (podobnie jak w punkcie pierwszym). 

 

Pułapki czyhają na każdym roku, lepiej być uważnym i mieć oczy dookoła głowy, bo konsekwencje mogą być dotkliwe.  

Zobacz również

Teksty, które musisz przeczytać!

Wystąpienie wspólnika ze spółki cywilnej

W tym artykule przedstawię procedurę występowania wspólnika ze spółki cywilnej, której umowa została zawarta na czas nieoznaczony. Omówię także związane z tym konsekwencje finansowe oraz wskażę najważniejsze aspekty, o których należy pamiętać.

Sprzedaż samochodu wykupionego z leasingu

Leasing jest coraz częściej wybierany przez przedsiębiorców jako sposób sfinansowania zakupu pojazdu firmowego. Daje wiele korzyści podatkowych, ze względu na wliczenie wydatków związanych z umową leasingową i miesięcznymi ratami w koszty uzyskania przychodu. Pozostaje tylko kwestia, jak przeprowadzić cały proces zakończenia leasingu, aby później móc jak najkorzystniej sprzedać samochód.

Danina solidarnościowa kogo dotyczy i na czym polega?

W tym artykule dowiesz się:
– Kogo dotyczy danina solidarnościowa?
– Od jakich dochodów zapłacisz daninę solidarnościową?
– Czy przysługują Ci jakieś odliczenia?
– Kiedy wykazać oraz zapłacić daninę solidarnościową?

Dopłaty do kapitału – sztuczka kreatywnego księgowego

Dopłaty do kapitału mogą być świetną alternatywą dla pożyczek od wspólników. Czym się różnią, jakie mają wady i zalety? Czy mogą być wykorzystane wyłącznie do dokapitalizowania spółki,
czy może mogą mieć bardziej kreatywne zastosowanie? Na te pytania postaram się odpowiedzieć w tym artykule, zapraszam!

Śledź nasze social media

Aleksandra Dudzińska
Aleksandra Dudzińska

Udostępnij artykuł

Zobacz również

Teksty, które musisz przeczytać!

Wystąpienie wspólnika ze spółki cywilnej

W tym artykule przedstawię procedurę występowania wspólnika ze spółki cywilnej, której umowa została zawarta na czas nieoznaczony. Omówię także związane z tym konsekwencje finansowe oraz wskażę najważniejsze aspekty, o których należy pamiętać.

Sprzedaż samochodu wykupionego z leasingu

Leasing jest coraz częściej wybierany przez przedsiębiorców jako sposób sfinansowania zakupu pojazdu firmowego. Daje wiele korzyści podatkowych, ze względu na wliczenie wydatków związanych z umową leasingową i miesięcznymi ratami w koszty uzyskania przychodu. Pozostaje tylko kwestia, jak przeprowadzić cały proces zakończenia leasingu, aby później móc jak najkorzystniej sprzedać samochód.

Danina solidarnościowa kogo dotyczy i na czym polega?

W tym artykule dowiesz się:
– Kogo dotyczy danina solidarnościowa?
– Od jakich dochodów zapłacisz daninę solidarnościową?
– Czy przysługują Ci jakieś odliczenia?
– Kiedy wykazać oraz zapłacić daninę solidarnościową?

Dopłaty do kapitału – sztuczka kreatywnego księgowego

Dopłaty do kapitału mogą być świetną alternatywą dla pożyczek od wspólników. Czym się różnią, jakie mają wady i zalety? Czy mogą być wykorzystane wyłącznie do dokapitalizowania spółki,
czy może mogą mieć bardziej kreatywne zastosowanie? Na te pytania postaram się odpowiedzieć w tym artykule, zapraszam!

Śledź nasze social media

Oto, co również warto przeczytać

Zebraliśmy treści, które idealnie dopełnią artykuł.
Kobieta rozmawiająca z pracownikiem przy biurku
5 stycznia, 2026
Od 2026 r. zmieniają się zasady ustalania stażu pracy (okresu zatrudnienia), od którego zależy wiele uprawnień pracowniczych. To ważna wiadomość szczególnie dla osób, które przez lata pracowały „poza etatem” - na umowach cywilnoprawnych lub w ramach działalności gospodarczej.
Przeczytaj całość
31 grudnia, 2025
Od 2026 r. zmieniają się zasady ustalania stażu pracy (okresu zatrudnienia), od którego zależy wiele uprawnień pracowniczych. To ważna wiadomość szczególnie dla osób, które przez lata pracowały „poza etatem” – na umowach cywilnoprawnych lub w ramach działalności gospodarczej. Dlaczego staż pracy ma znaczenie? Staż pracy wpływa m.in. na: Jak liczymy staż pracy obecnie? Co do zasady obecnie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, wlicza się przede wszystkim okresy zatrudnienia w ramach stosunku pracy (umowy o pracę) oraz inne okresy zaliczane na podstawie odrębnych przepisów. Co zmieni się od 2026 r.? Jakie okresy będą wliczane do stażu pracy? Zgodnie z nowelizacją do okresu zatrudnienia wliczane będą także m.in.: Jak udokumentować nowe okresy stażu pracy? 1) Zaświadczenia z ZUS (eZUS/PUE) Wskazane okresy będą potwierdzane zaświadczeniami wydawanymi przez ZUS. Wnioski o ich wydanie mają być dostępne dopiero po wejściu w życie przepisów – na nowych formularzach w systemie PUE/eZUS. W praktyce ZUS wskazuje też, że wniosek o zaświadczenie ma być składany wyłącznie elektronicznie przez konto w eZUS, a korespondencja w tej sprawie będzie doręczana także elektronicznie. Ważne: do potwierdzenia okresów zatrudnienia na umowę o pracę nadal służy przede wszystkim świadectwo pracy, więc nie ma potrzeby „dublowania” tego przez wnioski do ZUS. […]
Przeczytaj całość
Piątka osób przy stole
16 grudnia, 2025
Połączenie spółek kapitałowych kojarzy się zazwyczaj z długą i sformalizowaną procedurą: plan połączenia, badanie przez biegłego, wielokrotne ogłoszenia, uchwały wspólników, terminy oczekiwania. Kodeks spółek handlowych przewiduje jednak sytuacje, w których ustawodawca świadomie pozwala zrezygnować z części tych obowiązków. Mowa o tzw. połączeniu uproszczonym spółek.
Przeczytaj całość