Mimo, że konsekwencje te mogą być bardziej dotkliwe dla osoby zatrudnionej na podstawie umowy B2B, przekształcenie takiej umowy wiąże się również z istotnymi ryzykami po stronie firmy.
W niniejszym artykule pragniemy zaprezentować ryzyka podatkowe w zakresie VAT, na które są narażone firmy zatrudniające na podstawie umowy B2B.
Umowa B2B a umowa o pracę – dlaczego ma to znaczenie dla VAT?
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami VAT są osoby samodzielnie wykonujące działalność gospodarczą. Współpraca B2B polega na tym, że niezależny przedsiębiorca świadczy usługi, działając na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, w szczególności dotyczących tzw. zasady swobody umów. Jako osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą, stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, jest on podatnikiem VAT, który co do zasady wystawia usługobiorcy faktury z wykazaną kwotą VAT i legitymuje się prawem do odliczania VAT.
Inaczej jest przy umowie o pracę. W świetle art. 22 Kodeksu pracy, stosunek pracy polega na wykonywaniu pracy na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego określonym. Podległość służbowa, która jest charakterystyczna dla stosunku pracy, z natury wyklucza fakt samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreśla to art. 15 ust. 3 ustawy o VAT, który wprost wyłącza z zakresu pojęcia samodzielnej działalności gospodarczej czynności, z których przychody na gruncie PIT mają status m.in. przychodów ze stosunku pracy.
W związku z powyższym, przekształcenie przez PIP umowy B2B na UoP rodzi ryzyko uznania przez organy podatkowe, że działalność gospodarcza od początku była pozbawiona samodzielności – niezależnie od momentu formalnego przekształcenia umowy. To z kolei może wpłynąć na wcześniejsze rozliczenia VAT.
Puste faktury w kosztach
Zasady prawa do odliczenia VAT, które są uregulowane w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, wymagają istnienia choćby pośredniego związku między danym zakupem a działalnością gospodarczą. W ramach współpracy B2B firma może odliczać VAT z faktur otrzymywanych od zatrudnionej osoby. Jeżeli jednak w wyniku przekształcenia umowy organ podatkowy stwierdzi, że osoba ta nie działała jako niezależny przedsiębiorca, lecz wykonuje pracę w ramach stosunku pracy, organ może zakwestionować prawo firmy do odliczenia VAT, jako próby odliczenia VAT z pustych faktur.
W konsekwencji firma może być zobowiązana do skorygowania wcześniejszych rozliczeń i zwrotu odliczonego VAT wraz z odsetkami. Dodatkowo na podstawie art. 112b-112c ustawy o VAT może również zostać na nią nałożone dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie do 100% różnicy VAT.
Nie można także wykluczyć jednoczesnej odpowiedzialności karnoskarbowej z art. 56 lub 62 Kodeksu karnego skarbowego w postaci kar finansowych lub kar pozbawienia wolności dla osób odpowiedzialnych za rozliczenia podatkowe firmy, w szczególności członków zarządu.
Czy da się ograniczyć ryzyko?
Odpowiednia konstrukcja umowy B2B pozwala ograniczyć ryzyko jej przekształcenia. Jednak samo nazwanie jej „umową B2B” nie wystarczy. Znaczenie ma bowiem rzeczywisty model współpracy i sposób jej wykonywania. Dlatego przed zawarciem umowy B2B warto, aby obie jej strony zweryfikowały m.in. sposób ustalania miejsca i czasu wykonywania usług, zasady wydawania zadań czy kwestie odpowiedzialności. Pozwala to zidentyfikować potencjalne ryzyka i odpowiednio ukształtować współpracę jeszcze przed jej rozpoczęciem, tak aby zapobiec negatywnym skutkom podatkowym ewentualnego przekształcenia.
Jako Kancelaria oferujemy analizę modeli współpracy B2B pod kątem ryzyka ich zakwestionowania, a także przygotowanie i opiniowanie umowy dostosowanej do rzeczywistych warunków współpracy.
W przypadku zainteresowania naszą ofertą – pozostajemy do Państwa dyspozycji.
Przeczytaj również o skutkach VAT dla pracownika.
