Czym są hipotetyczne odsetki?
Hipotetyczne odsetki to mechanizm pozwalający spółce rozpoznać koszt podatkowy związany z finansowaniem działalności kapitałem własnym. Chodzi o sytuację, w której wspólnicy pozostawiają zysk w spółce albo wnoszą dopłaty, zamiast finansować działalność na przykład kredytem. Ustawodawca pozwala wówczas potraktować określoną kwotę tak, jakby spółka poniosła koszt odsetek od finansowania zewnętrznego. Dzięki temu spółka może obniżyć podstawę opodatkowania, a w rezultacie zapłacić niższy CIT.
Kto może skorzystać z tej preferencji?
Uprawnienie do zaliczenia do kosztów podatkowych tzw. hipotetycznych odsetek przysługuje, zgodnie z art. 15cb ustawy o CIT, każdej spółce będącej podatnikiem CIT, w dwóch przypadkach:
- spółka przekazała zysk na kapitał rezerwowy lub zapasowy lub
- do spółki wniesiono dopłatę w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach (KSH).
Możliwość rozliczania kosztów hipotetycznych odsetek funkcjonuje w polskim systemie podatkowym od 2020 r. Celem tych regulacji jest premiowanie podatników, którzy finansują działalność spółki kapitałem własnym, zamiast korzystać z finansowania zewnętrznego, takiego jak kredyty czy pożyczki. Regulacje te mają sprzyjać pozostawianiu środków w spółce i wykorzystywaniu ich do finansowania bieżącej działalności oraz dalszego rozwoju.
Jak obliczyć hipotetyczne odsetki?
Wysokość hipotetycznych odsetek stanowi iloczyn stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego (obowiązującej w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok podatkowy, powiększonej o 1 punkt procentowy) oraz kwoty dopłaty wniesionej do spółki lub zysku przekazanego na kapitał rezerwowy/zapasowy spółki.
Przepis nie wskazuje jednak, że raz przyjęte oprocentowanie ma zastosowanie przez cały okres odliczenia. Oznacza to, że w każdym roku podatkowym, w którym spółka stosuje odliczenie, do wyliczenia wartości tego odliczenia uwzględnia się stopę obowiązującą w ostatnim dniu roboczym roku podatkowego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu (nową stopę referencyjną). Taki pogląd prezentowany jest m.in. w interpretacji indywidualnej z dnia 21 listopada 2023 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.394.2023.2.DD.
Kluczowe zasady
Rozliczając hipotetyczne odsetki w kosztach, należy pamiętać, że:
- Koszt przysługuje w roku wniesienia dopłaty lub podwyższenia kapitału rezerwowego lub zapasowego oraz w kolejnych dwóch bezpośrednio po sobie następujących latach podatkowych;
- W jednym roku podatkowym spółka może odliczyć z tego tytułu maksymalnie 250 000 zł kosztów podatkowych;
- Zwrot dopłaty lub podział i wypłata zysku nie mogą nastąpić wcześniej niż po upływie 3 lat od końca roku podatkowego, w którym dopłata została wniesiona lub zysk przekazano na kapitał;
- W przypadku przedterminowego zwrotu/podziału/wypłaty, „hipotetyczne odsetki” uprzednio zaliczone do kosztów powinny zostać zaliczone do przychodów podatkowych;
- Przepisów nie stosuje się do dopłat i zysków przeznaczonych na pokrycie straty bilansowej.
Kiedy można rozliczyć koszty?
Kwotę hipotetycznych odsetek należy wykazać w rocznej deklaracji CIT-8. Należy jednak zwrócić uwagę, że fiskus potwierdza możliwość rozliczenia kosztów już na etapie pierwszej zaliczki na CIT. Jeżeli natomiast podatnik dotychczas nie korzystał z tej preferencji, może dokonać korekty zeznania CIT-8 za poprzednie lata i wykazać koszty.
Korzyści podatkowe z zastosowania preferencji
- obniżenie podatku CIT – spółka może zaliczyć do kosztów podatkowych dodatkowe 250 000 zł rocznie, co pozwala obniżyć podstawę opodatkowania i wygenerować realną oszczędność podatkową, nawet do 47 500 zł rocznie;
- motywacja do zatrzymywania zysków – mechanizm ten sprzyja pozostawianiu wypracowanych środków w spółce zamiast ich bieżącej wypłaty w formie dywidendy;
- zmiana finansowa – możliwość wykorzystania wewnętrznego finansowania w sposób efektywny podatkowo.
Hipotetyczne odsetki pokazują, że kapitał pozostawiony w spółce może pracować podwójnie – finansować rozwój i jednocześnie obniżać CIT.
