Jeżeli przychody rozliczane dotychczas w ramach działalności gospodarczej powinny być uznane za wynagrodzenie ze stosunku pracy, pojawia się pytanie: co z podatkiem liniowym lub ryczałtem zapłaconym w poprzednich latach? Czy konieczne będą korekty i czy zapłacony z tego tytułu PIT będzie można odzyskać?
A może się okazać, że przekwalifikowanie B2B… podatkowo się pracownikowi opłaci?
Co dzieje się z zapłaconym PIT po przekwalifikowaniu?
Na potrzeby artykułu przyjmijmy, że osoba, która dotychczas rozliczała się jako przedsiębiorca, w rzeczywistości wykonywała pracę w warunkach właściwych dla stosunku pracy. W takim przypadku podstawowym skutkiem podatkowym jest zmiana źródła przychodu.
Wynagrodzenie wykazywane wcześniej jako przychód z działalności gospodarczej powinno zostać zakwalifikowane jako przychód ze stosunku pracy, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy o PIT.
Nie jest to jednak wyłącznie formalna korekta uprzednio złożonego zeznania podatkowego. Jeżeli dana osoba rozliczała te przychody podatkiem liniowym albo ryczałtem, po ich przekwalifikowaniu nie mogą one nadal korzystać z zasad opodatkowania właściwych dla działalności gospodarczej tylko dlatego, że wcześniej zostały w ten sposób zadeklarowane.
Potwierdza to również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. wyroki o sygn. II FSK 3162/18 oraz II FSK 3163/18. NSA wskazał, że samo wystawianie faktur nie przesądza jeszcze o tym, że uzyskiwane wynagrodzenie stanowi przychód z działalności gospodarczej. Jeżeli współpraca była faktycznie wykonywana w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, wynagrodzenie powinno zostać zakwalifikowane jako przychód pracowniczy.
Czy trzeba skorygować poprzednie rozliczenia?
Zmiana źródła przychodu oznacza konieczność ponownego przeanalizowania wcześniejszych rozliczeń podatkowych. Jeżeli przychody, które po przekwalifikowaniu powinny zostać uznane za przychody ze stosunku pracy, były wcześniej wykazywane w PIT-36L, PIT-28 albo PIT-36 jako przychody z działalności gospodarczej, konieczne będzie złożenie korekt tych zeznań.
Ponownej weryfikacji wymagają także koszty uzyskania przychodów. Przedsiębiorca mógł wcześniej ujmować w kosztach m.in. wydatki na sprzęt, samochód, leasing, oprogramowanie czy obsługę księgową. Po przekwalifikowaniu należy jednak ustalić, które z tych wydatków nadal mogą pozostać kosztami faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej, a które przestają nimi być.
Należy tu wskazać, że samo przekwalifikowanie jednej relacji B2B nie oznacza jednak automatycznie zakwestionowania całej działalności. Jeżeli podatnik równolegle świadczył usługi na rzecz innych klientów, pozostała część działalności nadal może (co do zasady) być rozliczana na dotychczasowych zasadach.
Czy pracownik może odzyskać wcześniej zapłacony PIT?
Jeżeli przedsiębiorca przez kilka lat samodzielnie rozliczał i opłacał podatek dochodowy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, który następnie został uznany za przychód ze stosunku pracy, może się okazać, że podatek został zapłacony nienależnie albo w kwocie wyższej od kwoty faktycznie należnej. W takiej sytuacji może powstać nadpłata w rozumieniu art. 72 O.p.
Nie oznacza to jednak automatycznego zwrotu całego PIT zapłaconego w ramach działalności gospodarczej. Konieczne jest ponowne obliczenie zobowiązania podatkowego za dany rok, z uwzględnieniem pozostałych przychodów, kosztów, odliczeń oraz innych elementów mających wpływ na wysokość podatku.
Dopiero takie przeliczenie pozwoli ustalić, czy nadpłata rzeczywiście powstała i jaka jest jej wysokość.
A co z podatkiem, którego pracodawca nie pobrał?
Po przekwalifikowaniu współpracy B2B w stosunek pracy nie można po prostu przeliczyć wynagrodzenia według zasad właściwych dla opodatkowania pracowników i obciążyć całą powstałą różnicą osobę, która wcześniej rozliczała się jako przedsiębiorca.
Kluczowe znaczenie ma tutaj art. 26a § 1 O.p., który ogranicza odpowiedzialność podatnika za podatek, którego płatnik nie pobrał m.in. od przychodów ze stosunku pracy.
Znaczenie tego przepisu podkreślił NSA w wyroku z dnia 28 maja 2013 roku, sygn. II FSK 2075/11, wskazując, że art. 26a § 1 O.p. wyłącza odpowiedzialność podatnika zarówno za niepobraną zaliczkę, jak i za odpowiadającą jej część zobowiązania rocznego.
W praktyce oznacza to, że niepobrany przez płatnika podatek nie może zostać automatycznie przerzucony na pracownika. Po przekwalifikowaniu konieczne jest więc ustalenie, za jaką część zobowiązania odpowiada sam podatnik, a za jaką podmiot, który powinien był pełnić funkcję płatnika.
Czy pracownik może więc „zarobić” na przekwalifikowaniu?
Skoro podatek zapłacony wcześniej w ramach działalności gospodarczej może po korekcie stanowić podlegającą zwrotowi nadpłatę, a za niepobrany podatek od przychodów ze stosunku pracy odpowiada płatnik, pojawia się zasadnicze pytanie: czy pracownik może faktycznie „zarobić” na przekwalifikowaniu B2B w umowę o pracę?
W określonych przypadkach podatkowy bilans przekwalifikowania rzeczywiście może okazać się dla pracownika korzystny.
Z jednej strony część PIT zapłaconego wcześniej w ramach działalności gospodarczej może zostać uznana za nadpłatę. Z drugiej strony art. 26a O.p. może chronić pracownika przed koniecznością zapłaty podatku, który powinien był pobrać płatnik.
Nie oznacza to jednak, że każde przekwalifikowanie automatycznie prowadzi do korzyści podatkowej. Konieczne jest ponowne ustalenie źródeł przychodów, kosztów działalności, prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego oraz zakresu odpowiedzialności płatnika.
Dopiero całościowe przeliczenie pozwala ocenić, czy pracownik rzeczywiście odzyska część wcześniej zapłaconego PIT i jaki będzie ostateczny ekonomiczny skutek przekwalifikowania.
Jeżeli współpracujesz w modelu B2B i chcesz sprawdzić, jakie skutki podatkowe mogłoby mieć przekwalifikowanie tej relacji w stosunek pracy, skontaktuj się z nami. Przeanalizujemy konsekwencje dla Twoich rozliczeń PIT.
To pierwszy artykuł z serii „Czwartki z PIP”, w której przyglądamy się praktycznym skutkom przekwalifikowania współpracy B2B w stosunek pracy zarówno z perspektywy pracownika, jak i pracodawcy.
W kolejnym tekście odpowiemy m.in. na pytanie, czy pracodawca, który po przekwalifikowaniu będzie zobowiązany do rozliczenia PIT jako płatnik, może następnie dochodzić zwrotu zapłaconych kwot od pracownika.
Warto więc śledzić serię niezależnie od tego, po której stronie relacji B2B się znajdujesz. Skutki przekwalifikowania mogą bowiem okazać się istotne dla obu stron.
Kto ostatecznie wyjdzie na tym lepiej: pracownik, pracodawca, a może tylko fiskus?
