W ostatnich miesiącach pojawiło się wiele zapowiedzi zmian dotyczących PIT, CIT, ryczałtu oraz fundacji rodzinnych. Samo opublikowanie projektu nie oznacza jednak, że przedstawione w nim rozwiązania rzeczywiście wejdą w życie.
Dlatego na początku każdego miesiąca aż do końca roku będziemy publikować krótkie podsumowanie najważniejszych prac legislacyjnych w obszarze ww. podatków. Skupimy się przede wszystkim na tym, co faktycznie wydarzyło się w procesie ustawodawczym, które projekty przeszły do kolejnego etapu oraz jak daleko znajdują się od ewentualnego wejścia w życie.
Przechodząc do tematu, na początku października szczególną uwagę zwracają dwa projekty. Pierwszy, oznaczony na etapie rządowym numerem UD458, dotyczy zmian w PIT, CIT i ryczałcie. Drugi, UD447, odnosi się do opodatkowania fundacji rodzinnych.
Gdzie są obecnie najważniejsze projekty?
Na początku października oba projekty znajdują się już w Sejmie, ale ich parlamentarna droga dopiero się rozpoczyna.
Projekt UD458 przeszedł we wrześniu etap uzgodnień, konsultacji oraz dalszych prac rządowych. Dopiero 29 września 2026 roku został przyjęty przez Radę Ministrów i tego samego dnia skierowany do Sejmu.
W Sejmie otrzymał numer druku 3147 i został skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu. Dnia 1 października projekt przekazano również do zaopiniowania m.in. Narodowemu Bankowi Polskiemu, Krajowej Radzie Radców Prawnych, Naczelnej Radzie Adwokackiej oraz Krajowej Radzie Biegłych Rewidentów. Na dzień publikacji artykułu, tj. 2 października 2026 roku, pierwsze czytanie nie zostało jeszcze przeprowadzone.
Na podobnym etapie znajduje się projekt UD447, dotyczący opodatkowania fundacji rodzinnych. Rada Ministrów przyjęła go również dnia 29 września 2026 roku, po czym tego samego dnia projekt trafił do Sejmu i otrzymał numer druku 3148. Został następnie skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu. Na dzień 2 października pierwsze czytanie również nie zostało przeprowadzone.
Oba projekty zakończyły więc etap prac rządowych i weszły w parlamentarną część procesu legislacyjnego. Do ich ewentualnego wejścia w życie pozostaje jednak jeszcze długa droga.
Właśnie dlatego najbliższe tygodnie nabierają szczególnego znaczenia. Jeżeli część projektowanych zmian ma wejść w życie już 1 stycznia 2027 roku, jedną z kluczowych dat będzie 30 listopada 2026 roku.
Dlaczego akurat 30 listopada jest tak ważny?
Data 30 listopada nie wynika wprost z przepisów ustaw podatkowych jako ustawowy termin zakończenia procesu legislacyjnego. Jej znaczenie wiąże się natomiast z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym konieczności zachowania odpowiedniego okresu pomiędzy ogłoszeniem zmian w prawie podatkowym a początkiem kolejnego roku podatkowego.
Istotne znaczenie ma w tym kontekście m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lutego 2005 roku, sygn. K 48/04, dotyczący wprowadzenia nowej, 50-procentowej stawki PIT. Przepisy przewidujące tę zmianę zostały ogłoszone dopiero w połowie grudnia, mimo że miały zacząć obowiązywać już od 1 stycznia kolejnego roku.
Trybunał uznał, że tak krótki okres między ogłoszeniem przepisów a ich wejściem w życie narusza wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego ukształtował się przy tym standard, zgodnie z którym niekorzystne dla podatników zmiany dotyczące podatków rozliczanych w okresach rocznych powinny być ogłaszane co najmniej na miesiąc przed rozpoczęciem kolejnego roku podatkowego.
W praktyce oznacza to, że w odniesieniu do zmian, które miałyby wejść w życie od stycznia, kluczową datą staje się właśnie 30 listopada.
Co musi się jeszcze wydarzyć, by ww. ustawy weszły w życie?
Skierowanie projektu do Sejmu jest dopiero początkiem parlamentarnej części procesu legislacyjnego.
Projekt ustawy przechodzi w Sejmie co do zasady trzy czytania. Pierwsze rozpoczyna właściwe prace parlamentarne. Projekt może następnie zostać skierowany do właściwej komisji lub komisji sejmowych, które szczegółowo analizują jego treść i przygotowują sprawozdanie.
Podczas drugiego czytania możliwe jest zgłaszanie kolejnych poprawek. Jeżeli zostaną wniesione, projekt może ponownie trafić do komisji. Trzecie czytanie obejmuje przedstawienie dodatkowego sprawozdania, jeżeli było ono konieczne, oraz głosowanie nad projektem.
Uchwalenie ustawy przez Sejm nie kończy jednak całej procedury.
Ustawa trafia następnie do Senatu, który zgodnie z Konstytucją ma co do zasady 30 dni na jej rozpatrzenie. Może przyjąć ją bez zmian, zgłosić poprawki albo podjąć uchwałę o jej odrzuceniu. W dwóch ostatnich przypadkach ustawa ponownie trafia do Sejmu.
Po zakończeniu postępowania parlamentarnego ustawa przekazywana jest Prezydentowi RP. Prezydent ma 21 dni na jej podpisanie. Przy czym może on skierować ustawę do Trybunału Konstytucyjnego albo skorzystać z prawa weta.
Dopiero po podpisaniu ustawy następuje jej ogłoszenie w Dzienniku Ustaw. Od tego momentu można mówić o ostatecznym brzmieniu nowych regulacji oraz określić termin ich wejścia w życie.
Co wynika z obecnego stanu prac?
Na dzień 2 października 2026 roku projekty dotyczące zmian w PIT, CIT i ryczałcie, a także zmian w ustawie o fundacjach rodzinnych, przeszły już początkowy etap procesu legislacyjnego. Zostały zaakceptowane przez Radę Ministrów i skierowane do Sejmu.
Nie oznacza to jednak, że zawarte w nich propozycje są już przesądzone. Oba projekty znajdują się dopiero przed pierwszym czytaniem, a ich treść może jeszcze ulec zmianie w toku dalszych prac parlamentarnych.
Kluczowe będą więc najbliższe tygodnie. Zegar tyka, data 30 listopada 2026 roku zbliża się wielkimi krokami.
Do końca roku będziemy więc wracać do tego tematu raz w miesiącu, wskazując konkretne daty, zakończone etapy prac oraz rzeczywisty postęp legislacyjny.
Najważniejsza informacja na ten moment: oba kluczowe projekty podatkowe są już w Sejmie, ale ich parlamentarna droga dopiero się rozpoczyna.
