Gdzie pojawia się problem?
Przedsiębiorca prowadzący JDG może przez lata pozostawiać część zysków w firmie. Dochód jest przy tym na bieżąco opodatkowany PIT, niezależnie od tego, czy środki zostały faktycznie wypłacone na cele prywatne.
Jeżeli następnie JDG zostaje przekształcona w spółkę z o.o., majątek przedsiębiorstwa trafia do spółki. W jej księgach pojawiają się więc również środki odpowiadające zyskom wypracowanym i opodatkowanym jeszcze przed przekształceniem.
Powstaje wtedy pytanie: czy ich późniejsza wypłata wspólnikowi powinna być traktowana jako dywidenda, a w przypadku spółki opodatkowanej estońskim CIT jako dochód z tytułu podzielonego zysku albo ukryty zysk?
Takie podejście prowadziłoby w praktyce do ponownego opodatkowania środków, od których przedsiębiorca wcześniej zapłacił już PIT.
Czy zysk z JDG staje się zyskiem spółki?
W sprawie zakończonej wyrokiem II FSK 344/25 przedsiębiorca wypracował zyski jeszcze przed przekształceniem JDG w spółkę z o.o. Po zmianie formy prawnej kwoty te zostały wykazane w bilansie spółki i zasiliły jej kapitał zapasowy.
Organ podatkowy uznał, że skoro wypłaty dokonuje spółka na rzecz swojego wspólnika, środki powinny zostać potraktowane jako przychód z udziału w zyskach osób prawnych.
Jednakże NSA nie zgodził się z takim podejściem. Sąd wskazał, że niewypłacone zyski wypracowane w okresie prowadzenia JDG nie tracą swojego charakteru tylko dlatego, że doszło do przekształcenia przedsiębiorcy w spółkę z o.o.
Kluczowe jest źródło powstania środków. Jeżeli zysk powstał jeszcze zanim spółka zaczęła istnieć, nie można uznać, że został wypracowany przez tę spółkę.
To istotna informacja dla przedsiębiorców posiadających wysokie niewypłacone zyski przed zmianą formy prowadzenia działalności.
Co z estońskim CIT?
Zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT opodatkowaniu z tytułu podzielonego zysku podlega zysk netto wypracowany w okresie opodatkowania ryczałtem, który następnie zostaje przeznaczony do wypłaty wspólnikom.
Jeżeli więc mamy następujący schemat:
JDG → przekształcenie w spółkę z o.o. → wejście w estoński CIT → wypłata historycznych zysków,
to zysk wypracowany jeszcze w JDG nie jest zyskiem powstałym w okresie opodatkowania spółki estońskim CIT.
Co więcej, korzystne stanowisko w tym zakresie można znaleźć również w interpretacjach dotyczących bezpośrednio ryczałtu od dochodów spółek. W interpretacji z 8 sierpnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.439.2025.1.JMS, Dyrektor KIS zaakceptował stanowisko dotyczące wypłaty przez spółkę na estońskim CIT zysków wypracowanych jeszcze przed przekształceniem JDG.
W praktyce oznacza to, że prawidłowo wyodrębniona i udokumentowana wypłata historycznych zysków nie powinna podlegać opodatkowaniu estońskim CIT ani jako dochód z tytułu podzielonego zysku, ani jako ukryty zysk. Jednocześnie, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie NSA, wypłata takich środków nie powinna stanowić po stronie wspólnika przychodu z udziału w zyskach osób prawnych podlegającego opodatkowaniu PIT.
